De band tussen een opa en zijn kleinzoon, de ijsvogels die voorbij vliegen en de rivier als een vast baken door de seizoenen heen zorgen in dit verhaal voor fijne en eerlijke elementen om de levensloop te bespreken. Dit verhaal maakt in woord en beeld het leven bespreekbaar én de dood. De pracht van de natuur komt in de kleurrijke illustraties naar voren als een bedding waarin het hele leven kan bestaan.
Ijsvogel
Een herkenbaar tafereel: opa en kleinzoon hebben samen een fijne tijd in de natuur. Opa ziet een ijsvogel en is hier verheugd over. Aan het begin van het verhaal wordt de aandacht gericht op deze bijzondere vogel. Woord en beeld gaan uitgebreid in op de activiteiten van de ijsvogel en hoe de natuur er uitziet. Dit maakt het een heel sfeervol geheel. Waarbij de ijsvogel als bijzondere vogel benadrukt dat het bijzondere gesprekken en overdenkingen zijn die in dit verhaal worden gedeeld.
Eerlijk informatie
Opa legt aan zijn kleinkind van alles uit over het leven van de ijsvogel. En deze uitgebreide beschrijving van het leven legt linkjes met het leven van de mens. En dan weer als onderdeel van de natuur waar beide werelden bij horen. Daar wordt eerlijke informatie aan toegevoegd. Mooi hoe de dierenwereld en mensenwereld met elkaar verbonden worden. Dit kan voor kinderen een veilige setting zijn om te leren over het hele leven. Bovendien zorgt de natuur in dit verhaal voor een veilige basis. Iets wat altijd doorgaat.
“Niemand blijft voor altijd leven.’
‘Alleen de natuur gaat voor altijd door.’
Zorgen
De ijsvogels zorgen voor elkaar. Het mannetje voor het vrouwtje. En het vrouwtje dan weer voor de jonkies. Het leven en opgroeien van de ijsvogels zorgt elke keer voor een waardevolle transfer naar het leven van opa en zijn kleinkind. En ‘zorgen’ vind ik zo’n mooi werkwoord voor kinderen. Die voelen ze vaak vanuit zichzelf. En dan kan het voor kinderen die te maken krijgen met persoonlijk verlies extra mooi zijn om na te denken hoe je voor een overleden dierbare kunt zorgen.
‘Ik zal voor jou zorgen opa.’
Seizoenen
We volgen de ijsvogels door de seizoenen heen. De mooie beelden benadrukken deze beleving. En dan in de winter zijn de ijsvogels weg. Opa vertelt dat ze dood zijn. En dan wordt het weer lente. We zien het kleinkind alleen zitten op de steiger aan het water. En er vliegt weer een ijsvogel voorbij. Het kind mist zijn opa. Er wordt niet in woorden verteld dat opa dood is. Mogelijk vullen kinderen dit zelf aan. Dan merk je dat ze de diepere laag van het verhaal opgepakt hebben. Waardevolle info voor jou als leerkracht. Het allermooist is om de te bedenken dat in dit verhaal een Gouden levensles zit. En een onderdeel hiervan is dat kinderen beleven en delen. Dat hoef je als leerkracht alleen maar te volgen.
‘Ik wou dat opa er nog was.
Ik mis hem.’
Tips voor in de klas.
Op basis van de rouwfasen van Elisabeth Kübler-Ross is er een mooie ordering aangebracht in de gedichten. Deze ordening benadrukt mijns inziens niet dat een rouwproces in voorspelbare fasen verloopt: wel erkent het de verscheidenheid aan emoties en gedragingen tijdens het integreren van een verlies in het levensverhaal.
De klas als familie: de plek waar je bij elkaar hoort. Dit is een warm verhaal dat kan dienen als aanhaker voor veel gesprekken, inzichten en Gouden levenslessen.
